Psihologija grupe

Psihologija grupe

Uz psihologiju stavova ovo je drugo ključno područje socijalne psihologije.Čovjek je socijalno biće i najveći dio svog života provodi kao član različitih vrsta malih grupa (porodica, vršnjaka, klubovi, radne grupe, političke grupe). Istovremeno, dio je velikih društvenih grupa (klasa, rasa, nacija, država).

>>Organizacijska psihologija

>>Emocije – psihologija

>>Gestalt psihologija

>>Psihologija djeteta

Uključenost u grupe – zadovoljava dvije vrste potreba:-potrebe egzistencije (brojne materijalne i egzistencijalne potrebe);-potrebe za društvom (socijalne potrebe): afirmacija, postignuće, gregarni motiv, afilijativni motiv itd.Tri razloga proučavanja grupa:1.Važnost izučavanja psiholoških činitelja i procesa grupnih aktivnosti da bi se bolje shvatili problemi i aktivnosti grupa kojima se bave i druge društvene nauke (politička, istorijska, socijalna zbivanja);2.Pripadnost grupama utiče ne samo na trenutno ponašanje već i na razvoj pojedinca i njihovih karakteristika – socijalizaciju; formiranje ličnosti.3.Najvažniji razlog – za psihologiju kao nauku: u toku funkcioniranja grupa javljaju se važni psihološki fenomeni koje ne nalazimo proučavajući pojedinačne jedinke (odnosi moći i uticaja, naklonost i nenaklonost, ugled i prestiž, određeni vidovi komunikacija; zatim, različiti vidovi grupne strukture, grupne norme; mijenjanje stavova, vrijednosti i drugih stečenih dispozicija; karakteristični vidovi grupne dinamike – socijalna facilitacija, grupno odlučivanje, konformiranje i sl.

Pojam grupe

U početku sistematskog istraživanja grupe pažnja je bila usmjerena uglavnom na male grupe; nju je bilo moguće ispitivati u laboratoriji koristeći eksperimentalni postupak- to omogućava, smatralo se, egzaktnost, pouzdanost i validnost nalaza. U osnovi toga je shvaćanje da je upoznavanjem psiholoških mehanizama funkcioniranja male grupe – moguće upoznati osnovne zakonitosti grupe uopće, pa i društva u cjelini koje čini sistem grupa (znači, ceo socijalni sistem). Mala grupa = društvo u minijaturi. Moreno: ako uredimo odnose u maloj grupi, možemo popraviti društvo.Također, mehanizam interpersonalnih odnosa uzima se kao osnova grupnih odnosa. Na pr. Olport: “nema ničega u grupi čega nema u pojedincu”Pedesetih i kasnije – kritika ovakvog pristupa. Ne može se izučavanjem malih grupa upoznati cijeli društveni sistem. Ne može se funkcioniranje malih grupa proučavati u laboratoriji. Realne male grupe nisu izolirane od društva, uključene su u šire grupe i moraju se proučavati u socijalnom kontekstu. Potreba razlikovanja vrsta grupa i posebnog izučavanja svake od njih. Uvođenje neeksperimentalnih sistematskih izučavanja.Šerif: Grupa je više nego suma svojih dijelova. Postoji posebna fenomenološka realnost grupe.Zvonarević: različiti skupovi ljudi mogu se analizirati na osnovu tri bitna kriterija: 1.prostorna blizina; 2.sličnost i 3. “psihološka blizina”.

Vrste grupa

Podjele su uglavnom arbitrarne. Ovdje se navode one koje su značajne za političko formiranje i ponašanje pojedinca.1.Veličina grupe. Broj pojedinaca značajno utiče na grupnu strukturu i dinamiku i na samog pojedinca. Najčešća podjela na male, srednje i velike grupe.Koji kriterij koji određuju koliki je broj pojedinca koji čine malu grupu: najčešći kriterij = mogućnost neposredne interakcije. Kada ga primijenimo dolazimo do 7-8 članova – omogućava da se svi članovi međusobno opažaju (magični broj 7 kod neposrednog pamćenja). Na pr. porodica, prijateljske grupe, najuža politička rukovodstva. Neki autori - i do 30 članova.Povećanjem broja – neposredna interakcija je otežana, grupa se spontano stukturira, odnosi se hijerarhijski uspostavljaju, a komunikacija postaje jednosmjerna; grupa raspravlja, daje prijedloge ali je utjecaj vođe odlučujući (na pr. šira politička tijela).Dalje povećanje – dovodi do izrazite podjele na vođu, odnosno uže rukovodstvo i ostale – svaka neposredna interakcija postaje nemoguća, grupa se može opredjeljivati samo prema unaprijed danim prijedlozima.2.Primarne i sekundarne grupe (podelu uvodi Cooley, 1909) uočava se važnost tzv. odnosa “licem u lice”.Primarne grupe: grupe kod kojih postoji blizak odnos i suradnja. Primarne – fundamentalne u formiranju društvene prirode pojedinca; svojevrsno stapanje pojedinca u zajedničku cjelinu, tako da postojanje i ciljevi grupe postaju pravo Ja za pojedinca – osjećaj MI; uključuje simpatiju i identifikaciju; to su obavezno male grupe u kojima postoji neposredna interakcija, čvrste međusobne veze i spontanost ponašanja (porodica, prijatelji).Sekundarne grupe: nemaju personalni karakter, određene su nekim ugovornim odnosom među članovima; identifikacija sa njima nije cilj po sebi već sredstvo za postizanje nekog drugog cilja (politička stranka).3.Formalne i neformalne grupe – funkcija grupe za njene članove, odnosno ciljevi koje žele postići – u velikoj mjeri određuju strukturu grupe pa time i interakciju članstva. Postoje grupe čiju strukturu određuju sami članovi i one čija je struktura određena vanjskim faktorom (prijatelji – neformalni; radne organizacije, političke stranke – izvana određeni).Ove vrste grupa nisu međusobno isključive – prepliću se (porodica i prijatelji – primarni po unutrašnjim odnosima ali porodica je formalnija po ciljevima, aktivnostima i regulisanju unutrašnjih odnosa).Rot, 1983 “Psihologija grupa”Dve osnovne kategorije grupa : podjela na osnovu jedne od bitnih karakteristika grupa, prema kojoj su neke grupe slične a neke različite - struktuiranost grupa.Nestrukturirane grupe (grupe u širem smislu):a.Publika, agregat, ili mnoštvo – ljudi okupljeni na nekom prostoru koji imaju delimično sličan ili isti cilj ali ne poduzimaju nikakvu zajedničku akciju u kojoj bi svaki član imao svoje mesto i svoj zadatak. Najviše nestruktuirana.b.Masa ili gomila – razlikuje se od prve ali neorganizirana aktivnost i nepostojanje podjele na uloge i položaje čine ih sličnim.c.Socijalni pokreti – spontano nastali skupovi ljudi čiji članovi imaju slična uvejrenja i ciljeve. Najmanje nestruktirirana.

PROČITAJTE JOŠ I O:

Težina u trudnoći

Liječnik ili primalja koji brinu o vašoj trudnoći odredit će pravi prirast tjelesne mase u trudnoći.

Kako se udebljat

Postoje i ljudi koji nikako da se udebljaju. Kada je riječ o prehrani takve osobe je teško natjerati na ogromne porcije hrane.

Opsesivne misli

Opsesivne misli su jakog intenziteta i neprestano se ponavljaju kroz svijest oboljelog. Te misli su najčešće uznemirujuće, ali česta je i pojava nasilnih i bestidnih misli....

Kalorije u hrani

Za zdravog čovjeka ukupan iznos kalorija hrane određuje se između 2.000 do 5.500 kalorija. Međutim, za osobe sa viškom kilograma koje žele smršaviti broj kalorija treba biti znatno manji.

Psihologija grupe